Cele środowiskowe UE. Jak rolnicy mogą na tym zarobić?

Przyszła Wspólna Polityka Rolna będzie coraz mocniej premiować gospodarstwa, które realizują cele środowiskowe UE. Dla rolników nie musi to być wyłącznie obciążenie. Dobrze prowadzone łąki, pastwiska, wypas i produkcja zwierzęca mogą stać się częścią przyszłego dochodu gospodarstwa.

Od 2028 roku pieniądze z WPR będą powiązane z nowym sposobem myślenia o rolnictwie. Komisja Europejska zakłada, że 43 proc. środków na rolnictwo w Planach Krajowych ma zostać skierowane na realizację celów środowiskowych i klimatycznych.

To oznacza, że rolnik nie będzie oceniany wyłącznie jako producent żywności. Coraz większe znaczenie będzie miało także to, czy gospodarstwo utrzymuje glebę w dobrej kondycji, chroni wodę, wspiera bioróżnorodność, ogranicza emisje, wykorzystuje nawozy naturalne i prowadzi produkcję w sposób odporny na zmiany klimatu.

Dla części rolników brzmi to jak kolejny obowiązek. Ale można spojrzeć na to inaczej. Jeśli pieniądze z WPR mają iść za celami środowiskowymi, to gospodarstwa powinny tak ustawić produkcję, aby cele środowiskowe UE realizować i otrzymywać za to wsparcie.

Łąki wracają do gry

Największy potencjał mają tu trwałe użytki zielone. Łąki i pastwiska nie są tylko zapleczem dla hodowli. Dobrze prowadzone utrzymują krajobraz, zatrzymują wodę, chronią glebę, wspierają obieg materii organicznej i dają miejsce dla różnorodności biologicznej.

Właśnie dlatego w przyszłej WPR użytki zielone mogą stać się jednym z najważniejszych narzędzi gospodarstwa.

Rolnik, który: utrzymuje łąki, prowadzi wypas, dba o obsadę zwierząt, wykorzystuje obornik i gnojowicę oraz zachowuje elementy krajobrazu, wykonuje pracę ważną nie tylko dla własnego gospodarstwa, ale także dla środowiska.

Nie chodzi więc o to, aby rolnictwo przestało produkować żywność i zajęło się wyłącznie przyrodą. Chodzi o to, aby móc wykazać, że dobrze prowadzone gospodarstwo rolne już dziś pełni funkcję konserwatora krajobrazu, strażnika gleby, wody i bioróżnorodności.

Cele środowiskowe UE. Wypas jako atut

Szczególne znaczenie ma produkcja zwierzęca oparta na trwałych użytkach zielonych. Bydło utrzymywane w powiązaniu z wypasem pozwala wykorzystać łąki i pastwiska. Jednocześnie zamyka w gospodarstwie obieg pasz i nawozów naturalnych.

To ważny argument w nowej WPR. Wypas, obornik, poprawa żyzności gleby, utrzymanie trwałych użytków zielonych i dobrostan zwierząt nie są dodatkiem do produkcji. Mogą stać się jej mocną stroną. Zwłaszcza wtedy, gdy rolnik potrafi pokazać, że jego gospodarstwo nie tylko wytwarza mleko albo wołowinę. Ale także utrzymuje zasoby, których nie da się odbudować z roku na rok.

W takim modelu cele środowiskowe UE przestają być wyłącznie kosztem. Stają się częścią gospodarowania. Rolnik nie wykonuje „zielonych” praktyk obok produkcji. Ale włącza je w normalny rytm pracy: wypas, koszenie, nawożenie organiczne, utrzymanie gleby i pasz.

Rolnik jako strażnik ziemi

Przyszła WPR i cele środowiskowe UE przywracają rolnictwu rolę, którą wieś pełniła od zawsze. Rolnik nie tylko produkuje żywność, ale także utrzymuje ziemię w kulturze, pilnuje krajobrazu, dba o wodę i o obieg materii organicznej. Różnica polega na tym, że teraz Unia Europejska chce coraz wyraźniej wiązać te funkcje z pieniędzmi.

Cele środowiskowe UE staną się dla rolników źródłem dochodu, ale tylko w połączeniu z realną produkcją. Największą szansę mają gospodarstwa, które potrafią wykorzystać użytki zielone, utrzymać wypas, produkować pasze, stosować nawozy naturalne i pokazać, że rolnictwo jest nie tylko źródłem żywności, ale także podstawą dobrze utrzymanej przyrody.

Przeczytaj również: Nowa WPR szansą. Kluczowe dobre wykorzystanie pieniędzy