100-lecie doświadczalnictwa rolniczego w SGGW

Międzynarodowa konferencja naukowa „100-lecie doświadczalnictwa rolniczego w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie” odbyła się w 12-13 czerwca 2026 r. Konferencja wpisuje się w obchody jubileuszowe – 210-lecia tradycji SGGW w Warszawie (1816–2026) oraz 120-lecia WRiE SGGW (1906–2026).

Konferencja poświęcona została znaczeniu wieloletnich doświadczeń polowych dla rozwoju nauk rolniczych. Podjęto również tematykę współczesnych wyzwań związanych z produkcją roślinną, ochroną środowiska i bezpieczeństwem żywnościowym. W wydarzeniu uczestniczyli naukowcy z Polski oraz wielu ośrodków zagranicznych, reprezentujących instytucje badawcze z Europy i Stanów Zjednoczonych.

Konferencja to wyjątkowe wydarzenie, podczas którego organizatorzy zwrócili uwagę na rolę, jaką współcześnie odgrywają wieloletnie doświadczenia rolnicze w naukach rolniczych i środowiskowych, w społeczeństwie oraz w kreowaniu strategii rozwoju rolnictwa w zmieniających się warunkach klimatycznych. Konferencja była platformą do dyskusji i analizy wyników badań między innymi z zakresu nauk rolniczych, chemii rolnej, gleboznawstwa, nauk o środowisku i nauk biologicznych opartych na rolniczych doświadczeniach polowych.

Wydarzenie objął patronatem honorowym JM Rektor SGGW, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Marszałek Województwa Mazowieckiego a także Marszałek Województwa Łódzkiego. Patronat medialny nad wydarzeniem objęło Wydawnictwo APRA, które od wielu lat współpracuje z Wydziałem Rolnictwa i Ekologii SGGW.

Duża dawka wiedzy

Pierwszego dnia w Auli Kryształowej SGGW, zaprezentowano historię i perspektywy badań prowadzonych w Stacji Doświadczalnej IR w Skierniewicach. Uczestnicy wysłuchali również wykładów poświęconych najstarszym doświadczeniom polowym na świecie. Opisano badania prowadzone przez brytyjski ośrodek Rothamsted Research, a także nowoczesne narzędzia wspierającym monitorowanie i ocenę jakości gleb.

Tematyka konferencji obejmowała m.in. wpływ wieloletnich praktyk rolniczych na środowisko, znaczenie nawożenia w kształtowaniu plonów, wykorzystanie odpadów do celów nawozowych, przemiany materii organicznej w glebie, zastosowanie narzędzi rolnictwa precyzyjnego, rolę trwałych użytków zielonych w produkcji pasz oraz wykorzystanie nowoczesnych metod statystycznych w doświadczeniach rolniczych.

Podczas sesji naukowych prezentowano wyniki długoletnich doświadczeń prowadzonych w Polsce, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Czechach, na Litwie, Węgrzech oraz w USA. W programie znalazły się również sesje posterowe.

Doświadczenia polowe

Drugiego dnia uczestnicy udali się do Stacji Doświadczalnej Instytutu Rolnictwa SGGW w Skierniewicach, gdzie odbyła się terenowa część konferencji. Naukowcy mieli okazję zapoznać się z wieloletnimi doświadczeniami polowymi prowadzonymi w Skierniewicach, Chylicach i Miedniewicach. Odwiedzili także pola doświadczalne oraz Salę Historyczną Doświadczalnictwa Rolniczego.

Doświadczenia polowe, które obchodzą 100-lecie założenia, znajdują się w Stacji Doświadczalnej w Skierniewicach należącej do Instytutu Rolnictwa SGGW w Warszawie. Doświadczenia te są najstarszym tego typu istniejącym obiektem eksperymentalnym w Polsce i jednym z najstarszych na świecie. Są to trwałe doświadczenia nawozowe, z których większość powstała w latach 1921–1924. Prowadzi się je od ponad 100 lat do dziś w tym samym układzie.

Polowe doświadczenia w Skierniewicach prowadzi się w różnych kombinacjach nawozowych (np. Ca, CaNPK, NPK, CaPK, CaPN, CaNK, PK, PN, KN, obornik, poletka kontrolne bez nawożenia). Nawozy mineralne stosuje się w niezmienionych schematach w trzech lub pięciu powtórzeniach, co umożliwia opracowywanie statystyczne uzyskanych danych. Doświadczenia polowe prowadzi się w czterech zmianowaniach (zrównoważony płodozmian 5-polowy z obornikiem i rośliną bobowatą, zmianowanie bez obornika i rośliny bobowatej, zmianowanie bez obornika z rośliną bobowatą i trzy monokultury – żyto, ziemniaki i pszenżyto). Monokultury ziemniaka (od 1921 roku) i pszenżyta (od 1989 roku) to dwie najstarsze tego typu monokultury w świecie. Ponadto monokultura żyta (od 1921 roku) jest drugą najstarszą monokulturą żyta w świecie.

Wieloletnie doświadczenia w Skierniewicach prowadzone są na glebach płowych, które są glebami powszechnymi w całej Polsce. Obejmują 660 poletek i zajmują powierzchnię ok. 4 ha. Istniejąca w Skierniewicach stacja meteorologiczna należąca do IMiGW – PIB pozwala na systematyczne gromadzenie danych pogodowych od 1921 roku. Dane te pozwalają na ocenę wpływu warunków pogodowych na właściwości gleby, a także na wzrost, rozwój i plon roślin.

Źródło: SGGW